Leegstandsheffing: leeg pand of slapende werf naast je huis

Op 17 oktober 2026 schrijft VRT NWS dat Poperinge de vroegere feestzaal De Gilde koopt voor 660.000 euro om ze te slopen. De zaal staat leeg sinds 2020. Een stilgevallen werf ernaast heeft het gebouw instabiel gemaakt. Het belastingreglement van 26 mei 2025 zet 2 euro per m² in het kernwinkelgebied, maal (x+1), met x begrensd op 4. De leegstandsbelasting 2026-2031 begint bij 1.850 euro. Levier telt die ochtend acht zoekertjes in Poperinge, mediaan 365.000 €.

Door Rachid Bouhmou, Redactie Levier

Gepubliceerd op 18 oktober 2026

Bijgewerkt op 18 oktober 2026

Een fout melden

Op zaterdag 17 oktober 2026 publiceert VRT NWS dat de stad Poperinge de vroegere feestzaal De Gilde koopt voor 660.000 euro, met de bedoeling ze te slopen. De zaal is sinds 2020 dicht. Ze was van vzw Het Katholiek Volkshuis. Een werf met een bouwput ernaast ligt al jaren stil. Daardoor is het gebouw instabiel geworden. De brandweer kwam ter plaatse toen er scheuren kwamen. De vergunning voor appartementen op die werf is verlopen. De stad stelt de ontwikkelaar in gebreke voor schade aan het openbaar domein. Burgemeester Christof Dejaegher zegt dat een belastingreglement op slapende werven vorig jaar is ingevoerd, en dat de belasting in volgende fases nog twee keer kan verdubbelen.

Dat zijn de feiten van de reportage. Het bedrag van de belasting staat niet in die reportage. Het staat in het gemeenteraadsbesluit.

De werf: 2 euro per m², en een vermenigvuldiger

De productpagina van de stad zegt dat de belasting goedgekeurd is op 26 mei 2025 en bekendgemaakt op 28 mei 2025. Het uittreksel van die zitting zet het tarief.

Artikel 4, § 1: in het kernwinkelgebied en de overgangszone is de basisbelasting 2 euro per vierkante meter grondoppervlakte van de som van de percelen van het bouwproject. Daarbuiten, in woongebied in de ruime zin, is het 1 euro per vierkante meter. De belasting is verschuldigd op 1 januari zolang het gebouw niet volledig gerealiseerd is zoals de vergunning het voorziet. Voor aanslagjaar 2025 was de datum 1 juli.

Artikel 4, § 2: « In de daaropvolgende jaren is de belasting, vermeld onder artikel 4§1 gelijk aan de basisbelasting vermenigvuldigd met x+1, waarbij x gelijk is aan het aantal aanslagjaren waarvoor de belastingplichtige reeds heffingsplichtig was. Indien x hoger is dan 4, zal bij de berekening van de belasting x teruggebracht worden naar 4. »

De burgemeester zegt tegen VRT dat de belasting nog twee keer kan verdubbelen. Het besluit schrijft een andere formule. Twee verdubbelingen zijn een vermenigvuldiging met 4. De formule maal (x+1), met x begrensd op 4, stopt bij een vermenigvuldiger 5. Dit stuk vervangt de zin van de burgemeester niet. Het zet ze naast het artikel.

Een rekenvoorbeeld, met een hypothese. Een perceel van 500 m² is niet de oppervlakte van de bouwput naast De Gilde. Die oppervlakte staat niet bij VRT en niet in het uittreksel. In het kernwinkelgebied is de basis 2 euro × 500 = 1.000 euro. Eerste jaar, x = 0, want de belastingplichtige was nog niet heffingsplichtig: 1.000 × 1 = 1.000 euro. Het jaar daarna, x = 1: 1.000 × 2 = 2.000 euro. Als x op 4 blijft staan: 1.000 × 5 = 5.000 euro. Artikel 4, § 3 koppelt de bedragen aan de consumptieprijsindex van november 2024, en past ze elk jaar op 1 januari aan. Dit voorbeeld past die index niet toe.

Artikel 8, § 1: het verval van de omgevingsvergunning geeft geen aanleiding tot het ophouden van de belastingplicht. Een verlopen vergunning, zoals VRT die vermeldt, schrapt de heffing dus niet vanzelf. Artikel 7 geeft een nieuwe bouwheer een vrijstelling voor de eerste twee jaar na de notariële akte.

Het kernwinkelgebied in het uittreksel omvat onder meer de Grote Markt, de Gasthuisstraat, de Vlamingstraat, en het Burgemeester Bertenplein van het Vroonhof tot de Hondstraat. VRT situeert De Gilde en de werf vlak naast de Vroonhofsite. Dit stuk zegt niet dat het perceel in die lijst van straten valt. Dat leest de lezer op het plan en in het kohier.

Leegstand: 1.850 euro, en het register is de enige grondslag

De Vlaamse Codex Wonen van 2021, artikel 2.9, laat een gemeente een leegstandsregister bijhouden. De zin die de belasting draagt: « Het gemeentelijke leegstandsregister is de enige mogelijke grondslag van een belasting op leegstaande woningen en gebouwen. » Zonder opname in dat register is er geen gemeentelijke leegstandsbelasting. Vlaanderen.be herhaalt dat de gemeente de definitie uit de codex moet gebruiken.

Artikel 2.10, § 2: een woning is leegstaand wanneer ze minstens twaalf opeenvolgende maanden niet wordt aangewend volgens de woonfunctie uit de omgevingsvergunning of meldingsakte, of volgens een andere functie die de gemeente in een verordening omschrijft als effectief en niet-occasioneel. Voor een gebouw telt § 1 meer dan de helft van de vloeroppervlakte, dezelfde termijn van twaalf maanden, zonder de woningen in dat gebouw mee te tellen. Een nieuw gebouw of een nieuwe woning kan vroeger als leegstaand gelden: binnen zeven jaar na de vergunning in laatste aanleg, volgens § 3.

Poperinge heft die belasting. De pagina van de stad verwijst naar het reglement voor de aanslagjaren 2026 tot en met 2031, gewijzigd door de gemeenteraad op 22 december 2025, bekendgemaakt op 23 december 2025. Het uittreksel zet de bedragen in artikel 17.

§ 1: de basisbelasting voor een woning of een gebouw op het leegstandsregister is 1.850 euro. § 2 zet hetzelfde bedrag op een verwaarloosd gebouw of een verwaarloosde woning. § 3: een woning die enkel ongeschikt is verklaard, 1.850 euro, en 740 euro voor een individuele kamer of studentenkamer. Een woning die onbewoonbaar is verklaard: 2.475 euro, en 990 euro voor een kamer of studentenkamer.

§ 4: in de daaropvolgende jaren is de belasting de basis vermenigvuldigd met x+1. x is het aantal periodes van twaalf maanden dat de woning of het gebouw zonder onderbreking op het register of de inventaris staat, ook als er voordien een vrijstelling gold. Als x hoger is dan 4, wordt x teruggebracht naar 4. § 6: staat het pand op verschillende inventarissen, dan is de belasting verschuldigd per afzonderlijke opname. § 7 koppelt de tarieven aan de index van november 2025.

Artikel 19 geeft bij opname een vrijstelling van één jaar vanaf de inventarisatiedatum, onder meer voor het leegstandsregister.

Een rekenvoorbeeld, opnieuw een hypothese over de duur, niet over De Gilde. De Gilde is een aankoop door de stad. Dit voorbeeld gaat over een woning die op het register staat. De vrijstelling van het eerste jaar is voorbij, en de woning staat twee periodes van twaalf maanden zonder onderbreking op het leegstandsregister. Dan is x = 2, en 1.850 × 3 = 5.550 euro, vóór de index van § 7. Staat dezelfde woning ook op het register van verwaarlozing, dan komt daar een tweede heffing bij, met haar eigen x. Twee basisbedragen van 1.850 euro zijn 3.700 euro. Dat is de optelling van twee grondslagen, niet het bedrag dat een aanslagbiljet morgen toont.

Een koper van een leegstaand pand vraagt vóór de akte of het goed op het leegstandsregister, het register van verwaarlozing, of de gewestelijke inventaris van ongeschikte en onbewoonbare woningen staat. Artikel 16, § 3 van het Poperingse reglement legt die voorafgaande kennisgeving bij de instrumenterende ambtenaar als het goed op een van die inventarissen staat. De codex maakt het register tot de enige grondslag. Een leegstaande gevel op een foto is die opname niet.

De buur: artikel 3.101, geen fout vereist in de zin van een inbreuk

Scheuren door een bouwput ernaast zijn een andere vraag dan de belasting van de bouwheer. Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek, artikel 3.101, § 1, zegt: « Naburige eigenaars hebben elk een recht op het gebruik en genot van hun onroerend goed. Bij de uitoefening van hun gebruik en genot eerbiedigen ze het geschapen evenwicht door geen hinder op te leggen aan de nabuur die de normale ongemakken uit de nabuurschap overtreft en hem toerekenbaar is. » De bovenmatigheid hangt af van alle omstandigheden, zoals het tijdstip, de frequentie en de intensiteit, de eerstingebruikneming, of de publieke bestemming.

§ 2: wie het evenwicht schendt, herstelt het. De rechter kiest een vergoeding in geld, de vergoeding van compenserende maatregelen op het gehinderde goed, of het bevel om de handeling te staken of maatregelen te nemen op het hinderende goed, voor zover dat zelf geen nieuw onevenwicht schept. § 3 rekent de hinder toe aan de eigenaar of de titularis als de werken met zijn uitdrukkelijke of stilzwijgende toelating gebeuren.

Een buur die scheuren ziet, fotografeert ze met de datum, meldt ze aan de stad als het openbaar domein meedoet, en bewaart de briefwisseling. De vordering verjaart volgens § 4 overeenkomstig artikel 2262bis, § 1, tweede en derde lid, van het oude Burgerlijk Wetboek. Dit stuk vult die oude termijn hier niet in. De stad die een ontwikkelaar in gebreke stelt, voert haar eigen dossier. Dat vervangt de vordering van de buur niet, en de vordering van de buur vervangt het kohier niet.

Acht zoekertjes, één titel « te renoveren »

Op 18 oktober 2026, omstreeks 7.15 uur, gaf GET /api/listings?city=Poperinge acht fiches. Teller en unieke fiches zijn allebei 8. Alle acht hebben postcode 8970. Prijzen, van laag naar hoog: 195.000 €, 275.000 €, 289.000 €, 360.000 €, 370.000 €, 439.000 €, 476.844 € en 585.000 €. De twee middelste zijn 360.000 € en 370.000 €. Hun gemiddelde is 365.000 €.

Drie zijn huizen: 275.000 €, 370.000 € en 439.000 €. De middelste is 370.000 €. Dat is een alleenstaande woning, EPC E, 235 m², bron Immo Notaire, titel « Alleenstaande woning met tal van mogelijkheden in centrum ». De titel zegt niet « te renoveren ». De enige titel die dat wel zegt, is 439.000 €, huis, EPC F, bron: notaris, « GUNSTIG GELEGEN TE RENOVEREN WONING ». De fiche publiceert geen oppervlakte. Dit stuk beoordeelt die prijs niet. Het gaat om een notariële openbare verkoop. De gids beschrijft de verkoop.

Vier fiches publiceren een oppervlakte: 77 m², 95 m², 98 m² en 235 m². De twee middelste zijn 95 en 98. Het gemiddelde is 96,5 m². Drie van die vier zijn geen huis. De 235 m² is het huis van 370.000 €.

Ieper, Veurne, Brugge en Roeselare komen uit de provincievraag, niet uit een aparte gemeenteteller. De provincievraag GET /api/listings?province=Flandre%20occidentale heeft teller 350 en 337 unieke fiches. 230 daarvan zijn huizen. 225 huizen hebben een prijs boven nul. De mediaan van die 225 is 295.000 €. 53 titels bevatten « te renoveren », « à rénover », « af te werken », « op te frissen » of « à rafraîchir ». Hoofdletters en accenten tellen niet mee. De mediaan van die 53 prijzen is 200.000 €. Veurne heeft twee huizenprijzen: hun gemiddelde is 301.000 €. Roeselare en Brugge hebben er acht: de mediaan is het gemiddelde van de twee middelste.

De zoekertjes van Poperinge staan op 8970. De gemeente staat op Poperinge. De provincie staat op West-Vlaanderen. Panden met zware werken staan op krotwoningen in West-Vlaanderen. Een verwaarloosd huis heeft een gids. Een huis met EPC F heeft een gids. De renovatieverplichting, apart van de leegstandsbelasting, staat in de gids renovatieverplichting.

De foto toont de Grote Markt van Poperinge, met oude gevels en een nieuwer appartementsgebouw, genomen in juni 2016 door Pierre André. Het is niet De Gilde, en het toont de bouwput niet.

Lees ook

Aardbeving en de brandverzekering. Aardbeving en de woonverzekering in Wallonië. Openbare verkopen.

Bronnen: VRT NWS, 17 oktober 2026, De Gilde ; stad Poperinge, belasting trage uitvoering ; uittreksel gemeenteraad 26 mei 2025 ; stad Poperinge, leegstand ; uittreksel gemeenteraad 22 december 2025 ; Vlaamse Codex Wonen van 2021 ; Vlaanderen.be, leegstand ; Burgerlijk Wetboek, boek 3, Justel ; publieke API van levier.be, lectuur van 18 oktober 2026, omstreeks 7.15 uur.