Gids eigenaar · Vlaanderen
De EPC-renovatieplicht in Vlaanderen geldt sinds 1 januari 2023 voor een eengezinswoning of een appartement met label E of F dat in volle eigendom wordt overgedragen, of waarop een opstalrecht of erfpacht wordt gevestigd. Binnen zes jaar na de authentieke akte, of na die vestiging, moet minstens label D gehaald worden. Zelf wonen, verhuren of het pand leeg laten staan verandert daar niets aan.
Leestijd : 7 min
De renovatieplicht in Vlaanderen geldt sinds 1 januari 2023 voor een residentieel gebouw (een eengezinswoning of een appartement) met EPC-label E of F dat in volle eigendom wordt overgedragen: verkoop, ruil, schenking, inbreng, of vestiging van een opstalrecht of erfpacht. U moet dan binnen zes jaar na de authentieke akte minstens label D halen. De verplichting hangt aan de akte, niet aan het gebruik. In Wallonië geldt vandaag geen minimumlabel. In Brussel is er geen label als voorwaarde.
Kocht u een woning met label F? Hoe u de renovatieplicht in uw bod verrekent, staat in de gids over een huis kopen met EPC F.
De renovatieverplichting voor residentiële gebouwen geldt sinds 1 januari 2023. Drie voorwaarden moeten samen vervuld zijn.
Wat u daarna met het pand doet, speelt geen rol. De verplichting hangt aan de akte, niet aan het gebruik. Zelf gaan wonen, verhuren of laten leegstaan verandert er niets aan.
Het EPC van de gemeenschappelijke delen, de gemene delen van een appartementsgebouw, is een ander certificaat dan het EPC-label van de woning of het appartement. Dat label bepaalt of de renovatieplicht geldt. Vlaanderen.be beschrijft dit EPC als het document dat aangeeft hoe energiezuinig de gemeenschappelijke delen en de collectieve installaties zijn. Het gaat niet alleen om de traphal: ook vloeren, muren en daken die de eigenaars samen beheren, horen erbij.
Elk appartementsgebouw met minstens twee residentiële eenheden moet dit EPC hebben. Dat geldt ook als er geen gemeenschappelijke ruimten zijn, en zowel bij één eigenaar als bij meerdere eigenaars. De plicht staat los van verkoop of verhuur. Een energiedeskundige type A maakt het certificaat op. Nieuwbouw is uitgezonderd: het EPC moet dan uiterlijk tien jaar en één maand na de stedenbouwkundige of omgevingsvergunning beschikbaar zijn, en alleen als het volledige gebouw nieuwbouw is. Een ingrijpende energetische renovatie telt niet als nieuwbouw.
De datum waarop het EPC aanwezig moest zijn, hing af van het aantal gebouweenheden, waarvan minstens twee residentieel zijn. Vlaanderen.be zet die data zo: 1 januari 2022 bij 15 of meer gebouweenheden, 1 januari 2023 bij 5 tot en met 14, en 1 januari 2024 bij 2 tot en met 4. Een gebouw met één residentiële en één niet-residentiële eenheid, of met alleen niet-residentiële eenheden, heeft dit EPC niet nodig.
De renovatieplicht geldt voor een wooneenheid, niet voor een volledig appartementsgebouw en niet voor collectieve onderdelen, zoals gemeenschappelijke dakdelen of installaties die ook andere eenheden verwarmen of koelen. Koopt u vanaf 2023 één appartement met label E of F, dan moet dat appartement wel naar minstens label D, ook als de andere appartementen niet van eigenaar veranderen. Daarvoor kunnen werken nodig zijn aan delen van het gebouw die eigendom zijn van de gemeenschap, zoals de schildelen of de collectieve verwarming. Vlaanderen.be schrijft dat wettelijk verplichte werken met een gewone meerderheid (50% + 1) beslist kunnen worden. Haalt de algemene vergadering die meerderheid niet, dan kan de mede-eigenaar naar de vrederechter gaan om een beslissing die hem een persoonlijk nadeel oplevert nietig te laten verklaren.
De informatie uit het EPC van de gemeenschappelijke delen wordt automatisch gebruikt bij de EPC's van de eenheden in het gebouw. Vlaanderen.be stelt dat de correctheid van dat EPC daardoor rechtstreeks invloed heeft op de kwaliteit en op het EPC-label van die eenheden. Bij verkoop moet de eigenaar van een appartement een kopie aan de kandidaat-koper of kandidaat-huurder geven. Het EPC van het gebouw wordt samen met het EPC van de eenheid aan de nieuwe eigenaar overgedragen. Het certificaat is maximaal tien jaar geldig. Sneller een nieuw exemplaar is nodig zodra minstens 15% van de gebouwschil wordt vervangen of bijkomend geïsoleerd, of wanneer collectieve installaties voor verwarming, sanitair warm water, koeling, ventilatie of zonne-energie worden vervangen of nieuw geplaatst. Alleen een omvormer vervangen telt niet.
Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap controleert via steekproeven of een geldig EPC voor de gemeenschappelijke delen aanwezig en correct opgemaakt is. Ontbreekt het, dan kan na evaluatie van de argumenten een boete tussen 500 en 5.000 euro volgen. Die boete gaat over dit certificaat, niet over het niet-halen van label D. Betalen heft de plicht niet op: het EPC moet daarna nog worden opgemaakt.
Source : Vlaanderen.be — EPC van de gemeenschappelijke delen van een appartementsgebouw
Source : Vlaanderen.be — Toepassingsgebied EPC gemeenschappelijke delen
Source : Vlaanderen.be — Renovatieverplichting voor residentiële gebouwen
Dit is het punt waarop de meeste pagina's fout staan. De termijn om aan de renovatieplicht te voldoen werd verhoogd van vijf naar zes jaar. De maatregel werd definitief goedgekeurd op 12 december 2025 en geldt uitdrukkelijk voor zowel de lopende als de nieuwe overdrachten — wie in 2023 of 2024 kocht, wint dus een jaar.
De termijn start op de datum van het verlijden van de authentieke akte. Een concreet voorbeeld uit de officiële toelichting: is de akte verleden op 1 februari 2024, dan moet vóór 1 februari 2030 aan de verplichting voldaan zijn.
Verkoopt u de woning vóór het einde van de zes jaar, dan verdwijnt de verplichting niet. De nieuwe koper moet binnen de resterende termijn voldoen aan dezelfde eisen. Koopt iemand in jaar vier van uw termijn, dan heeft hij nog twee jaar, niet zes.
Daar hangt een informatieplicht aan vast. Wie een residentieel gebouw met label E of F verkoopt, ruilt, schenkt of inbrengt, moet in de publiciteit vermelden dat er een renovatieverplichting op rust. Dezelfde vermelding hoort in het compromis en in de authentieke akte. Een koper die dit pas bij de notaris ontdekt, heeft dus een argument.
Wordt het label niet tijdig behaald, dan kan een administratieve geldboete van 500 tot en met 5 000 euro per residentiële gebouweenheid worden opgelegd (tot 200 000 euro voor niet-residentiële eenheden). Het bedrag hangt af van de situatie.
Cruciaal detail dat zelden vermeld wordt: de boete heft de verplichting niet op. Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap legt onmiddellijk een nieuwe termijn vast waarbinnen het label alsnog moet worden behaald. U betaalt dus de boete én u renoveert.
Twee wijzigingen zijn aangekondigd in het Vlaamse regeerakkoord 2024-2029, en ze gaan in tegengestelde richting.
Voor een verhuurder met een slecht gelabeld pand betekent dit dat er twee klokken lopen, met verschillende startpunten.
België heeft drie verschillende regelingen. Ze verwarren is de duurste fout bij een aankoop buiten het eigen gewest.
| Gewest | Geldt er vandaag een minimumlabel? | Wat is wél vastgelegd |
|---|---|---|
| Vlaanderen | Niet voor verhuur. Wel voor wie koopt. | Koper van label E of F: label D binnen 6 jaar na de akte. Vanaf 1 januari 2030 een minimumlabel voor verhuur. |
| Wallonië | Neen. | De in 2023 aangekondigde kalender werd eind 2025 opgeschort en wordt herzien. |
| Brussel | Neen, geen label als voorwaarde. | Doelstelling 275 kWh/m²/jaar tegen 2033, 150 kWh/m²/jaar tegen 2045. |
Source : Vlaanderen.be — Renovatieverplichting voor residentiële gebouwen
Source : Vlaanderen.be — EPC van de gemeenschappelijke delen van een appartementsgebouw
Source : Vlaanderen.be — Toepassingsgebied EPC gemeenschappelijke delen
Source : Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Ze geldt sinds 1 januari 2023 voor een eengezinswoning of een appartement met label E of F dat in volle eigendom wordt overgedragen, of waarop een opstalrecht of erfpacht wordt gevestigd. Binnen zes jaar na de authentieke akte, of na die vestiging, moet minstens label D gehaald worden. Een erfenis valt er niet onder. De plicht hangt aan de overdracht, niet aan het gebruik. Bron: Vlaanderen.be, renovatieverplichting.
De renovatieplicht geldt in Vlaanderen, sinds 1 januari 2023. Wie een woning of appartement met label E of F in volle eigendom verwerft, moet binnen zes jaar na de authentieke akte minstens label D halen. Een erfenis valt er niet onder. In Wallonië geldt vandaag geen minimumlabel; in Brussel is er geen label als voorwaarde. De plicht hangt aan de overdracht, niet aan het gebruik.
Sinds 1 januari 2023 voor residentiële gebouwen, dus voor eengezinswoningen en appartementen. Ze geldt voor elke woning of elk appartement met label E of F dat vanaf die datum werd aangekocht of op een andere manier werd overgedragen.
Ja. De verplichting hangt vast aan de overdracht, niet aan het gebruik. Wie een woning met label E of F koopt, geschonken krijgt of inbrengt in een rechtspersoon, valt eronder (een erfenis niet) — of hij er nu zelf gaat wonen, verhuurt of het pand leeg laat.
Zes jaar. De termijn werd verhoogd van vijf naar zes jaar, een maatregel die op 12 december 2025 definitief werd goedgekeurd, en die geldt zowel voor lopende als voor nieuwe overdrachten. De klok start op de datum van de authentieke akte. Werd de akte verleden op 1 februari 2024, dan moet u vóór 1 februari 2030 in orde zijn.
Label D of beter. Het verdere verstrengingspad dat vanaf 2028 gepland was, is afgeschaft in het Vlaamse regeerakkoord 2024-2029: de renovatieplicht blijft beperkt tot het niveau van label D. U bewijst dat u voldoet met een nieuw EPC.
Ja, voor een appartementsgebouw met minstens twee residentiële eenheden, ook als er geen gemeenschappelijke ruimten zijn en ook bij één eigenaar. Die plicht staat los van verkoop of verhuur. Een energiedeskundige type A maakt het EPC op. De datum waarop het aanwezig moest zijn, hing af van het aantal gebouweenheden (minstens twee residentieel): 1 januari 2022 bij 15 of meer, 1 januari 2023 bij 5 tot en met 14, en 1 januari 2024 bij 2 tot en met 4. Nieuwbouw heeft uitstel tot uiterlijk tien jaar en één maand na de vergunning, en alleen als het volledige gebouw nieuwbouw is. Een gebouw met één residentiële en één niet-residentiële eenheid valt er niet onder. Dit certificaat is niet de renovatieplicht: die geldt voor de wooneenheid, niet voor het hele gebouw en niet voor collectieve onderdelen. Bron: Vlaanderen.be, EPC gemeenschappelijke delen en Vlaanderen.be, toepassingsgebied EPC gemeenschappelijke delen.
De verplichting verdwijnt niet, ze verhuist. De nieuwe koper moet binnen de resterende termijn voldoen aan dezelfde eisen als de vorige eigenaar. Een woning met een lopende renovatieverplichting verkoopt dus met die last erbij — en de koper weet dat.
Een administratieve geldboete van 500 tot en met 5 000 euro per residentiële gebouweenheid (de vork tot 200 000 euro geldt voor niet-residentiële eenheden). Belangrijk: de boete heft de verplichting niet op. Het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap legt meteen een nieuwe termijn vast waarbinnen het label alsnog behaald moet worden. Betalen is dus geen uitweg.
Ja. Wie een residentieel gebouw met label E of F verkoopt, ruilt, schenkt of inbrengt, moet in de publiciteit vermelden dat er een renovatieverplichting op het gebouw rust. Het moet ook in de onderhandse akte (compromis) en in de authentieke akte staan.
Verkoopt u een huis met label E of F, dan moet de advertentie vermelden dat er een renovatieverplichting op rust. Die vermelding hoort ook in het compromis en in de authentieke akte. Verkoopt u binnen de lopende termijn, dan moet de koper binnen de resterende termijn aan dezelfde eisen voldoen. U kunt het huis aanbieden via een gratis zoekertje plaatsen. Bron: Vlaanderen.be, renovatieverplichting.
Die staat los van de renovatieverplichting. Vanaf 1 januari 2030 komt er een minimaal EPC-label bij de minimale woningkwaliteitsnormen voor verhuurde woningen, dat geleidelijk verstrengt. De renovatieverplichting hangt aan de aankoop; de energienorm van 2030 hangt aan de verhuur.
Huizen waarvan de advertentie of het EPC al werken aankondigt, staan bij huizen te renoveren te koop.