Bouwkundig erfgoed in Wijgmaal en Wilsele: 32 gebouwen vastgesteld
Op 15 oktober 2026 schrijft de stad Leuven dat 32 gebouwen en constructies in Wijgmaal en Wilsele-Dorp zijn vastgesteld als bouwkundig erfgoed. Een vaststelling is geen bescherming als monument. Vlaanderen.be stelt een woning op die inventaris vrij van de renovatieverplichting. Levier telt dezelfde ochtend één actief zoekertje op 3018 en drie op 3012.
Beluister de samenvatting
Door Rachid Bouhmou, Redactie Levier
Gepubliceerd op
Bijgewerkt op
Op woensdag 15 oktober 2026 schrijft de stad Leuven dat ze het waardevolle bouwkundig erfgoed van Wilsele-Dorp en Wijgmaal officieel heeft vastgesteld. Het gaat om 32 erfgoedgebouwen en -constructies, opgenomen in de vastgestelde inventaris bouwkundig erfgoed. De vaststelling volgde op een openbaar onderzoek, volgens de procedure van het Onroerenderfgoeddecreet. Ter gelegenheid daarvan stelden de eigenaars van een pand in de Watermolenstraat in Wijgmaal hun woning open.
VRT NWS schrijft dezelfde dag dat 32 huizen erkend zijn, en dat er niets mag veranderen aan gevels, ramen of de dakconstructie. De stad formuleert het anders. « Een vaststelling is niet hetzelfde als een bescherming als monument. De gebouwen krijgen geen beschermingsstatuut, maar hun erfgoedwaarde wordt wel officieel erkend. » Schepen Dirk Vansina (CD&V): « Met deze vaststelling zeggen we niet dat waardevolle gebouwen onaangeroerd moeten blijven. We willen vooral dat hun erfgoedwaarde gekend is wanneer er plannen worden gemaakt. » Dit stuk volgt de zin van de stad, en zet de strengere zin van VRT ernaast. Het voegt er geen verbod aan toe dat de stad niet schrijft.
Wat « vastgesteld » hier wel en niet is
De fiche van de inventaris beschrijft de gebeurtenis: de vaststelling van de inventaris bouwkundig erfgoed voor Wilsele-Dorp en Wijgmaal. Leuven is erkend als onroerenderfgoedgemeente. Voor Wilsele-Dorp spreekt de fiche van een herinventarisatie die in 2026 met een 13-tal erfgoedobjecten is uitgebreid. Wijgmaal was in 2018-2019 al geherinventariseerd, met nadruk op de stijfselfabriek Remy. In 2019 selecteerde het agentschap Onroerend Erfgoed een 50-tal panden voor opname in de inventaris. In 2026 startte de stad een procedure om het erfgoed in de twee deelgemeenten vast te stellen. 13 en 50 zijn niet de 32. De fiche noemt de 32 niet. De stad wel, op 15 oktober, als het aantal dat nu is vastgesteld. Dit stuk telt 13 en 50 niet op.
De fiche zegt dat de stad het erfgoed formeel wil erkennen en juridisch verankeren, « met als doel een goed behoud en beheer van de erfgoedwaarden te verzekeren ». De stad zegt wat dat voor een vergunning betekent: er wordt rekening gehouden met de erfgoedwaarde. Ze zegt niet dat een gevel, een raam of een dakconstructie onaangeroerd moet blijven. VRT wel. Een lezer die alleen VRT las, kan een verbod horen dat het persbericht van de stad niet uitspreekt.
Wie werken plant, kan het adres invullen op erfgoedpand verbouwen. De pagina zegt dat soms extra voorschriften gelden, en verwijst voor een pand op de Vlaamse inventaris naar hoofdstuk 2 van de erfgoedverordening (pdf, 9,72 MB). Dit stuk parafraseert dat hoofdstuk niet: de pdf is hier niet artikel per artikel gelezen. Wel staat in de HTML van de adrespagina de zin dat Kessel-Lo en Wilsele nog niet volledig in kaart zijn gebracht. De pagina draagt een wijzigingstijd van 19 juni 2026. Een lezer die de tool op 16 oktober opent, kan die zin nog aantreffen, de dag na het persbericht over Wilsele-Dorp.
Watermolenstraat 4, rond 1875
De stad schrijft dat de woning aan de Watermolenstraat 4, waar het persmoment plaatsvond, deel is van het patrimonium van de Remyfabrieken. Vanaf 1855 bouwde de familie Remy haar fabrieken in Wijgmaal, en daarna tientallen woningen voor arbeiders en bedienden, een kerk en gemeenschapsvoorzieningen. De burgerwoning aan nummer 4 werd rond 1875 gebouwd en was een bediendenwoning. De adreslijst in de HTML van de tool bevat Watermolenstraat 4, naast andere nummers in dezelfde straat. Tweeëntwintig nummers van de Watermolenstraat staan in die lijst. Dat zijn niet de 32: de 32 gaan over twee deelgemeenten, gebouwen en constructies samen.
De foto bij dit stuk toont de rij van de Watermolenstraat 13 tot 22, niet nummer 4. Ze komt uit de beeldbank van Onroerend Erfgoed. Ze bewijst niet welke van die gevels in de 32 zitten.
EPC, sloop, en een vrijstelling die alleen op de inventaris slaat
De pagina over de renovatieverplichting zegt dat een woongebouw dat een beschermd monument, stads- of dorpsgezicht is, of voorkomt op de vastgestelde inventaris van bouwkundig erfgoed, vrijgesteld is van de renovatieverplichting voor residentiële gebouwen. Voor een woning die daar niet op staat, blijft de andere zin van dezelfde pagina gelden: label E of F, verworven vanaf 2023, renoveren tot minstens label D, binnen zes jaar na de authentieke akte. Die termijn van zes jaar is op 12 december 2025 finaal goedgekeurd, ook voor lopende overdrachten. Voor een residentiële gebouweenheid loopt de administratieve geldboete van 500 euro tot en met 5.000 euro, en de boete heft de plicht niet op.
Wat binnen de zes jaar na het verwerven wordt gesloopt, moet volgens dezelfde pagina niet aan de renovatieverplichting voldoen. Dat is een zin over het EPC-label, niet een vergunning om te slopen. Voor een vastgesteld pand zegt de stad dat de erfgoedwaarde meetelt in het vergunningstraject. Een sloop is zo'n traject. Dit stuk zegt niet dat slopen verboden is, en niet dat het vrij is.
De pagina noemt premies voor energetische renovaties, zonder een bedrag dat alleen aan een vaststelling hangt en niet aan een bescherming. Zo'n bedrag staat ook niet in het persbericht. Het wordt hier niet ingevuld. Een eigenaar die een premie zoekt, leest de premiepagina waar de renovatiepagina naartoe wijst, en de vergunning die bij zijn adres hoort.
Drie huizen in Wilsele, één in Wijgmaal
Op 16 oktober 2026, omstreeks 7.25 uur, telt de publieke API van levier.be op postcode 3018 één actief zoekertje. Het is een huis, 349.000 € op de fiche, EPC B, via Immo Notaire, verkoop van gré à gré, titel « instapklare woning » in Wijgmaal. De fiche zegt niet dat dit pand één van de 32 is. EPC B valt buiten de labels E en F van de renovatieverplichting, of het pand nu vastgesteld is of niet.
Postcode 3012, Wilsele, telt drie actieve zoekertjes, alle huizen, alle via een notaris. De prijzen: 318.000 €, 330.000 € en 549.000 €. De middelste is 330.000 €. De bungalow vermeldt 318.000 € en EPC C. De fiche van 330.000 € vermeldt EPC E. De fiche met zwembad vermeldt 549.000 € en EPC D. Geen van de drie titels zegt dat het huis vastgesteld is. Voor de EPC-E-fiche maakt dat uit: staat het adres op de vastgestelde inventaris, dan noemt Vlaanderen.be een vrijstelling. Staat het er niet op, dan geldt label D binnen zes jaar na de akte, als de overdracht onder de voorwaarden valt. Het adres staat niet op de fiche die hier is gelezen. De lezer vult het in op de tool van de stad, of op de inventaris.
| Postcode | Teller | Unieke fiches terug | Mediaan van de prijzen die terugkwamen |
|---|---|---|---|
| 3018 Wijgmaal | 1 | 1 | 349.000 € |
| 3012 Wilsele | 3 | 3 | 330.000 € |
| 3010 Kessel-Lo | 4 | 4 | 335.000 € |
| 3000 Leuven | 7 | 6 | 257.500 €, op die 6 |
| Leuven, city=Leuven | 16 | 15 | 318.000 €, op die 15 |
De mediaan van 3010 is het gemiddelde van de twee middelste prijzen, 290.000 € en 380.000 €. Op 3000 is de teller 7 en kwamen 6 unieke fiches terug: de mediaan van die 6 is het gemiddelde van 220.000 € en 295.000 €, en ze geldt niet voor een zevende lijn. Voor city=Leuven is de teller 16 en kwamen 15 unieke fiches terug, onder meer een garage van 15.000 €. De mediaan van die 15 is 318.000 €. Ze geldt niet voor een zestiende fiche die de API niet als aparte lijn teruggaf. Geen van deze medianen zegt iets over de 32.
De zoekertjes van 3018 staan op Wijgmaal. Die van 3012 staan op Wilsele. De gemeente staat op Leuven. Hoe een notariële openbare verkoop verloopt, staat in de gids. De renovatieverplichting staat in de gids renovatieverplichting.
Hierna inventariseert de stad Wilsele-Putkapel en de Spaanse Kroon. Dat is de volgende stap die het persbericht noemt, niet een datum.
Lees ook
73 lege sociale woningen in Vilvoorde. Openbare verkopen. Kopen in Leuven.
Bronnen: Stad Leuven, 15 oktober 2026 ; Inventaris Onroerend Erfgoed, gebeurtenis 1088061 ; Stad Leuven, erfgoedpand verbouwen ; Vlaanderen.be, renovatieverplichting ; VRT NWS, 15 oktober 2026 ; publieke API van levier.be, lectuur van 16 oktober 2026, omstreeks 7.25 uur.