Betaal je te veel voor stroom en gas? Zo check je je energiecontract in twee minuten

Volgens de energieregulator CREG betalen 700.000 gezinnen tot 700 euro per jaar te veel omdat ze een van de duurste contracten hebben. Met de campagne Durf vergelijken, gestart op 21 oktober 2026, wijzen de FOD Economie en de CREG naar de gratis CREG Scan. Op Levier verbruikt een Vlaamse woning met EPC-label F op papier tien keer meer dan een woning met label A.

Door Rachid Bouhmou, Redactie Levier

Gepubliceerd op 23 oktober 2026

Bijgewerkt op 23 oktober 2026, 12.20 uur

Een fout melden

Veel gezinnen weten niet welk energiecontract ze hebben, en betalen daardoor te veel. Dat stelt de CREG, de federale regulator voor elektriciteit en gas. Op 21 oktober 2026 lanceerde de FOD Economie de campagne Durf vergelijken, met de CREG als partner voor energie. De boodschap: kijk eerst of je huidige contract nog voordelig is, en vergelijk pas daarna.

Kerncijfers

Wat de CREG vaststelde

De CREG bekeek in haar studie (F)3188 de contracten van alle leveranciers voor huishoudens, zoals ze liepen op 30 september 2025. De conclusie: consumenten kiezen nog te vaak een duur contract. Wie bij een van de vijf duurste contracten van zijn leverancier zit, kan tot 700 euro per jaar besparen. Dat geldt voor ongeveer 700.000 gezinnen. Voor 2 miljoen gezinnen gaat het gemiddeld om 300 euro per jaar.

Volgens de CREG ligt dat aan twee dingen: mensen kennen hun lopende contract onvoldoende, en het aanbod is weinig transparant. "België behoort tot de Europese top als het gaat om het wisselen van energieleverancier", zei Kurt Hernot van de CREG op 21 oktober aan VRT NWS. "Toch zien we dat consumenten vaak overstappen naar een duurder contract."

Let op: de bedragen van de CREG gaan over de energiecomponent van de factuur, dus de prijs van de stroom en het gas zelf. Netkosten, heffingen en btw zitten er niet in; die betaal je ongeveer evenveel, welke leverancier je ook kiest.

Zo check je je contract in vier stappen

1. Zoek je contract op. Op je jaarafrekening of in je klantenzone staan de naam van het product, of het vast, variabel of dynamisch is en wanneer je het afsloot. Noteer ook je jaarverbruik in kWh. 2. Doe de CREG Scan. Op cregscan.be vul je je contract en de maand van ondertekening in. Je ziet meteen of het rood, oranje of groen scoort. 3. Vergelijk bij rood of oranje. In Vlaanderen doe je dat met de V-test van de Vlaamse Nutsregulator. In Brussel bestaat de prijsvergelijker Brusim. Vul je eigen verbruik in, niet een gemiddelde. 4. Lees de voorwaarden. Looptijd, vaste vergoeding en bijkomende kosten tellen mee. Een nieuw contract kan ook bij je huidige leverancier.

Een vast contract houdt de energieprijs gelijk tijdens de looptijd; een variabel contract volgt de markt. Een dynamisch contract verandert de stroomprijs door de dag heen, meestal per kwartier. Volgens de CREG had op 30 september 2025 ongeveer een kwart van de gezinnen een vast contract, en had 80 procent van de contracten een looptijd van één jaar.

Rekenvoorbeeld

Een gezin in Mechelen verbruikt 3.500 kWh stroom en 17.000 kWh gas per jaar en heeft nog een contract van drie jaar geleden. De CREG Scan kleurt rood. Zit het bij een van de vijf duurste contracten van zijn leverancier, dan kan het volgens de CREG tot 700 euro per jaar besparen, zonder minder te verbruiken. Kleurt de scan groen, dan levert overstappen weinig op, en dan helpt vooral minder verbruiken: de thermostaat een graad lager of de radiatorkranen dicht in kamers die je niet gebruikt.

Wat het woningaanbod toont

Hoeveel energie een woning nodig heeft, hangt vooral af van het gebouw. Op 23 oktober 2026, tussen 7.36 en 7.37 uur, lazen we alle zoekertjes van de vijf Vlaamse provincies in de publieke API van Levier (GET /api/listings?province=…, alle pagina's, dubbele fiches één keer geteld). Van de 1.048 huizen en appartementen hebben er 991 een EPC-label. Voor 350 woningen staat ook het theoretisch energieverbruik uit het EPC in de gegevens.

Het mediane huis in die gegevens is 163 m² groot (357 huizen met oppervlakte). Met het mediaanverbruik van label F komt zo'n huis op papier op ongeveer 112.300 kWh primaire energie per jaar, met label B op ongeveer 26.400 kWh. Dat is een theoretische berekening uit het EPC, geen factuur. In de beschrijvingen vermelden 85 woningen aardgas (8,1 procent), 32 stookolie (3,1 procent), 20 een warmtepomp (1,9 procent) en 60 zonnepanelen (5,7 procent).

Wie een woning met een slecht label koopt, leest de gids over een huis kopen met EPC-label F en de uitleg over de renovatieverplichting. Zoekertjes staan per gemeente, bijvoorbeeld in Gent en Antwerpen.

De foto toont een thermostatische kraan op een radiator, gefotografeerd door Santeri Viinamäki op 26 mei 2016. Het is een illustratiebeeld.

Update 23 oktober 2026, middag

De Europese gasprijs op de groothandelsmarkt steeg op vrijdag 23 oktober 2026 met meer dan 3 procent tot boven 93 euro per megawattuur. Dat is het hoogste peil sinds eind 2022, meldde het persagentschap Belga (La Libre Belgique, 23 oktober 2026, 10.26 uur; ook HLN). Volgens Belga drijven de aanvallen van de Jemenitische Houthi-rebellen op Saoedi-Arabië de olie- en gasprijs op, en stijgt de vraag omdat het stookseizoen in Europa begonnen is. De Europese gasreserves staan op hun laagste peil in jaren.

Die 93 euro per megawattuur is een groothandelsprijs, niet de prijs per kWh op de factuur van een gezin. Zoals hierboven uitgelegd volgt een variabel contract de markt, terwijl een vast contract de energieprijs gelijk houdt tijdens de looptijd. Op je jaarafrekening zie je welk type contract je hebt; de CREG Scan toont of het duur is.

Lees ook

Warmtepomp nu één op vijf nieuwe toestellen: zoveel premie krijg je in 2026. Heeft Vlaanderen 600.000 nieuwe woningen nodig tegen 2050?. Storm Austen: overstromingsscore van je woning.

Bronnen: CREG, "FOD Economie lanceert campagne Durf vergelijken", 21 oktober 2026 ; CREG, studie (F)3188 over de productportefeuilles van de leveranciers, 12 maart 2026 ; FOD Economie, Durf vergelijken ; CREG Scan ; Vlaamse Nutsregulator, V-test ; VRT NWS, interview met Kurt Hernot (CREG), 21 oktober 2026 ; publieke API van levier.be, lectuur van 23 oktober 2026, 7.36 tot 7.37 uur. ; La Libre Belgique (Belga), "Le prix du gaz européen atteint son plus haut niveau depuis 2022", 23 oktober 2026 ; HLN, "Europese gasprijs op hoogste peil sinds eind 2022", 23 oktober 2026