Bindend Sociaal Objectief: 45.000 woningen, 44 gemeenten vragen vrijstelling

Op 14 oktober 2026 om 9 uur behandelt de commissie Wonen van het Vlaams Parlement de vrijstellingen van het Bindend Sociaal Objectief en het verzet van gemeenten. Vlaanderen legt 45.000 verplichte sociale huurwoningen vast, plus 5.000 tot 11.000 vrijwillige. Dezelfde ochtend telt Levier 1.179 actieve zoekertjes op de tellers van drie Vlaamse provincies.

Door Rachid Bouhmou, Redactie Levier

Gepubliceerd op 15 oktober 2026

Bijgewerkt op 15 oktober 2026

Een fout melden

Op woensdag 14 oktober 2026, om 9 uur, staat de Commissie voor Wonen, Toerisme, Energie en Klimaat van het Vlaams Parlement bijeen in de zaal Antoon Van Dyck. Voorzitter is Hans Bonte. De pagina van de vergadering zet vragen over het Bindend Sociaal Objectief op de agenda. Dit stuk geeft die vragen weer. Het geeft geen antwoord van de minister weer: dat antwoord staat op 15 oktober 2026 niet op die pagina.

Het nieuwe Bindend Sociaal Objectief legt, volgens die agenda, aan 285 Vlaamse gemeenten een gezamenlijk verplicht objectief op van 45.000 bijkomende sociale huurwoningen. Steden en gemeenten kunnen een vrijstelling vragen van de inhaalbeweging die ze moeten doen om dat objectief te halen. 44 gemeenten hebben dat gedaan. 23 burgemeesters uit de Vlaamse Rand en Halle-Vilvoorde willen gerechtelijke stappen ondernemen tegen het objectief, omdat ze vinden dat bij de berekening te sterk rekening wordt gehouden met de externe bevolkingsgroei vanuit het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest.

Wat er woensdagochtend op tafel ligt

De agenda noemt vijf vragen om uitleg aan minister Melissa Depraetere over dit punt. Sofie Mertens (5458, 2025-2026) vraagt naar de aangevraagde vrijstellingen en de juridische betwistingen. Nadia Naji (5465) vraagt naar de vrijstellingen van de specifieke inhaalbeweging. Raf Van Gestel (5473) vraagt naar het verzet van een aantal gemeenten tegen de bouw van sociale woningen. Kelly Van Tendeloo (5492) vraagt naar het protest tegen het nieuwe objectief. Michiel Awouters (5555) vraagt naar het spanningsveld met de ruimtelijke beleidskeuzes en naar de aanvragen van 44 gemeenten tot vermindering van hun sociale woonopgave.

De pagina noteert 18 aanwezigen en 2 afwezigen met kennisgeving. Ze publiceert geen stemming over de vrijstellingen en geen lijst van de 44 gemeenten. Die namen staan hier dus niet.

Wat Vlaanderen al heeft vastgelegd

De pagina van de Vlaamse overheid over het BSO 2026-2042 beschrijft het gewestelijk objectief in twee delen: 45.000 woningen via een verplicht objectief per gemeente, en 5.000 woningen, opschaalbaar tot 11.000, door gemeenten die meer willen doen dan hun verplicht aandeel. Het verplichte deel gaat over sociale huurwoningen. Het vorige objectief liep af op 31 december 2025.

Het wijzigingsdecreet is op 25 februari 2026 aangenomen in het Vlaams Parlement, en bekrachtigd en afgekondigd op 27 februari 2026. Op 3 april 2026 keurde de Vlaamse Regering het ontwerpbesluit een tweede keer principieel goed, met de definitieve gemeentelijke cijfers. Op 5 juni 2026 volgde de definitieve goedkeuring. De pagina schrijft dat het besluitvormingsproces daarmee is afgerond.

Een nieuwsbericht van 7 april 2026 gaat over de principiële goedkeuring van vrijdag 3 april. Het schrijft dan: 50.000 sociale woningen tegen 2042, opschaalbaar tot 56.000, en het advies van de Raad van State moest nog worden ingewonnen. 45.000 plus 5.000 is 50.000. 45.000 plus 11.000 is 56.000. Het nieuwsbericht van april en de latere pagina gebruiken dus dezelfde optelling, in een andere splitsing. Het aprilbericht zegt niet « 45.000 verplicht ». De commissie van 14 oktober en de BSO-pagina wel.

Elke gemeente sluit met de woonmaatschappij een verplichte overeenkomst over de realisatie. Het initiatief ligt bij het lokaal bestuur. De woonmaatschappij bezorgt de goedgekeurde overeenkomsten ten laatste op 1 december 2026 aan het agentschap Wonen in Vlaanderen. De inhoud staat in artikel 2.5/1, §3, van het Besluit Vlaamse Codex Wonen.

Een gemeente kon tot uiterlijk 1 juli 2026 een gehele of gedeeltelijke vrijstelling vragen van haar specifieke inhaalbeweging. De criteria staan in artikel 2.32, §2, van de Vlaamse Codex Wonen van 2021. Op 14 oktober ligt die aanvraagtermijn achter de commissie. Wat de 44 aanvragen opleveren, zegt de agendapagina niet.

Het gemeentelijk cijfer van Sint-Niklaas staat niet op de pagina's die hier zijn gelezen. Het wordt hier niet ingevuld.

1.179 privézoekertjes, en 45.000 sociale huurwoningen

Op 15 oktober 2026 gaf de publieke API van levier.be, via GET /api/stats, 7.676 zoekertjes in de basis, waarvan 3.717 actief, een gemiddelde prijs van 233.963 €, en 1.247 gemeenten of steden. De bronnen die de statistiek noemt zijn notaris, Finimmoweb, Immo Notaire en SPW Wallonie. Het gemiddelde is geen mediaan.

Dezelfde ochtend gaven drie provincieverzoeken deze tellers:

402 + 432 + 345 = 1.179. Dat is de som van drie tellers, niet een vierde meting. Limburg en Vlaams-Brabant zitten er niet in. De 1.179 zijn actieve privézoekertjes op Levier. Het zijn geen sociale huurwoningen, en ze vervangen de 45.000 niet. Een zoekertje te koop en een sociale huurwoning die nog gebouwd moet worden, zijn twee voorraden.

De medianen gelden alleen voor de zoekertjes die de API terugstuurde: 45, 47 en 49. Ze gelden niet voor de 402, de 432 of de 345. De 8 EPC-F-labels zijn er 8 op die 45 terugstuurde fiches in Oost-Vlaanderen, niet 8 op 402.

In Kortrijk, binnen de teller van West-Vlaanderen, telt dezelfde lectuur 15 zoekertjes, met een mediaan van 230.000 €, waarvan 10 via een notaris. Die 15 zijn een gemeentelijke telling. Ze zijn niet de 49 fiches van de provinciale steekproef.

De zoekertjes per provincie staan op Oost-Vlaanderen, Antwerpen en West-Vlaanderen. Openbare verkopen staan op openbare verkopen. Hoe een notariële openbare verkoop verloopt, staat in de gids. Het gaat om een notariële openbare verkoop. Levier is geen notaris en is er niet mee verbonden.

Sint-Niklaas, dezelfde ochtend

Voor een lezer in Sint-Niklaas legt de lectuur van 15 oktober 2026 twee getallen naast elkaar. De gemeente Sint-Niklaas, alle deelgemeenten samen, city=Sint-Niklaas, heeft een API-teller van 59. De postcode 9100 alleen telt 44 actieve zoekertjes. De mediaan van die 44 is 250.000 €. 24 lopen via een notaris, 20 via Immo Notaire. 24 + 20 = 44. Onder de types: 27 huizen en 11 appartementen. 44 − 27 − 11 = 6 fiches met een ander type. Onder de gekende EPC-labels: C bij 10, F bij 5, E bij 4.

Drie huizen op 9100 staan onder 200.000 €. De fiche Koningin Elisabethlaan vermeldt 190.000 €, EPC F, bron: notaris, en de regel « Te renoveren woning in centrum ». Chrysantenstraat vermeldt 150.000 €, EPC E, bron: notaris. Passtraat vermeldt 140.000 €, EPC F, bron: notaris. Eigenlostraat vermeldt 215.000 €, EPC F, bron: notaris, boven die 200.000 €. Dit zijn prijzen op de fiche. Het zijn geen afgeronde verkopen. De fiches worden hier niet beoordeeld.

De praktische vraag is niet of een huis van 140.000 € het gewestelijk objectief invult. Dat doet het niet: een privézoekertje is geen sociale huurwoning. De vraag is of de gemeente en de woonmaatschappij op 1 december 2026 een goedgekeurde overeenkomst hebben bezorgd, terwijl er op 15 oktober al 44 privézoekertjes op 9100 stonden.

De afspraak gemeente–woonmaatschappij moet ten laatste op 1 december 2026 bij Wonen in Vlaanderen liggen. Wat Woonst, de woonmaatschappij, op 14 oktober kocht in de Nieuwe Molenstraat, staat in Woonst koopt een site voor 22 woningen. De gemeente zelf staat op Sint-Niklaas. De 44 zoekertjes van 9100 staan op de zoekpagina. Een huis met EPC F heeft een eigen gids. De renovatieverplichting staat apart uitgelegd in de gids renovatieverplichting.

Door Rachid Bouhmou, Redactie Levier. Gepubliceerd op 15 oktober 2026.

Bronnen: Vlaams Parlement, commissie van 14 oktober 2026, 9 uur ; Vlaanderen.be, BSO 2026-2042 ; Vlaanderen.be, nieuwsbericht van 7 april 2026 ; publieke API van levier.be, lectuur van 15 oktober 2026.