Stuk van je voortuin onteigend voor een fietspad: zo werkt de vergoeding

In Bel, een deelgemeente van Geel, protesteren bewoners met zwarte ballonnen tegen fietspaden van 2 meter aan beide kanten van hun straat, meldt VRT NWS op 20 oktober 2026. Sommigen verliezen een meter voortuin. Het Vlaams Onteigeningsdecreet en Vlaanderen.be leggen uit hoe de vergoeding wordt berekend. Levier telt op 20 oktober in Geel 8 bouwgronden met een mediaan van 191 € per m².

Door Rachid Bouhmou, Redactie Levier

Gepubliceerd op 20 oktober 2026

Bijgewerkt op 20 oktober 2026

Een fout melden

In Bel, een kerkdorp van Geel, hangen sinds enkele dagen posters, zwarte ballonnen en zwarte vuilniszakken in de voortuinen. VRT NWS bracht het verhaal op 20 oktober 2026. Aquafin legt in de hoofdstraat Bel een gescheiden riolering aan. De stad wil van de gelegenheid gebruikmaken om de hele straat heraan te leggen, met aan beide kanten een fietspad van 2 meter breed. Tegen de riolering heeft niemand bezwaar. Tegen de omvang van de heraanleg wel: « Bij sommige inwoners gaat het om een meter grond die wordt onteigend », zegt buurtbewoonster Tinneke Beckers aan VRT NWS.

Kerncijfers

Wat er in Bel op tafel ligt

Volgens VRT NWS vrezen de bewoners twee dingen: het verlies van privégrond en groen, en meer verkeer. Opritten zouden korter worden en rechtstreeks op het fietspad uitkomen. Schepen van Mobiliteit Kris Vangeel (CD&V) zegt dat de straat een lokale ontsluitingsweg blijft, richting de Molseweg en Mol, en dat ze deel uitmaakt van het bovenlokaal fietsnetwerk. Voor de fietspaden krijgt de stad subsidies.

Vangeel geeft ook een technische reden. Voor de riolering moet hoe dan ook grond worden onteigend: « Normaal gesproken zouden daar grachten moeten komen. » Onder de fietspaden kunnen infiltratiebuizen die grachten vervangen, wat volgens hem « zelfs minder grondinname » vraagt. De buurt vindt dat er geen compromis wordt gezocht, de stad wijst op de overlegmomenten die al geweest zijn. De plannen zijn niet definitief. Dit stuk geeft geen oordeel over het ontwerp.

Hoe een onteigening verloopt

Het Vlaams Onteigeningsdecreet van 24 februari 2017, van kracht sinds 1 januari 2018, legt de stappen vast. Een overheid die grond wil onteigenen, neemt eerst een voorlopig onteigeningsbesluit. Dan volgt een openbaar onderzoek van dertig dagen. Het besluit ligt ter inzage in het gemeentehuis en staat op de website van de onteigenende instantie en van de gemeente. Eigenaars krijgen minstens zeven dagen vooraf een beveiligde zending.

Wie bezwaar heeft, dient het uiterlijk op de laatste dag van het onderzoek in, per beveiligde zending bij de onteigenende instantie of bij de gemeente. Laattijdige bezwaren mag de overheid naast zich neerleggen. Daarna onderhandelt de overheid. Ze doet een schriftelijk, objectief en gemotiveerd aanbod, minstens vier weken voor ze de eigenaar voor de vrederechter kan dagvaarden. Het decreet kent ook een verzoek tot zelfrealisatie, maar sluit dat uit voor weginfrastructuur. Een fietspad langs een straat valt daar normaal onder.

Hoe de vergoeding wordt berekend

Vlaanderen.be somt de delen op. Eerst de venale waarde: de huidige marktwaarde, geschat door vergelijking met recente verkopen van gelijkwaardige gronden of gebouwen in de buurt. Wordt een Vlaamse instantie de onteigenaar, dan rekent de commissaris van de afdeling Vastgoedtransacties. Andere instanties, zoals een stad, kiezen zelf wie rekent. De waardestijging of -daling door het project zelf telt niet mee.

Bovenop de venale waarde komt een wederbeleggingsvergoeding. Die dekt de kosten die je bij een aankoop maakt, zoals notariskosten en registratiebelasting, en bedraagt volgens Vlaanderen.be 13,5 tot 24,5 procent van de venale waarde. Bij een gedeeltelijke onteigening, zoals een strook voortuin, kan er een vergoeding bijkomen voor de waardevermindering van het perceel dat overblijft, en soms voor een bestaande afsluiting. Heeft het restperceel geen reële waarde meer, dan moet de overheid ingaan op een vraag tot volledige onteigening.

Rekenvoorbeeld met de bouwgronden van Geel

Op 20 oktober 2026 om 7.38 uur gaf GET /api/listings?city=Geel&limit=1000 een teller van 17 en 16 verschillende fiches: 10 gronden, 4 huizen en 2 appartementen. Geen enkele ligt in de straat Bel. Acht gronden worden als bouwgrond of « terrain constructible » aangeboden. Hun prijs per m², berekend als vraagprijs gedeeld door de perceeloppervlakte: 61, 144, 163, 188, 194, 199, 340 en 393 €. De mediaan is 191 € per m². Twee andere gronden, een landbouwperceel en een projectgrond in het centrum, tellen niet mee.

Neem een woning met 20 meter straatgevel die een strook van 1 meter voortuin verliest: 20 m². Tegen de mediaan van 191 € per m² is dat 3.820 €. Een wederbeleggingsvergoeding van 13,5 procent voegt daar 516 € aan toe, van 24,5 procent 936 €. Samen 4.336 tot 4.756 €. Dat is rekenkunde met vraagprijzen van bouwgronden in Geel, geen schatting van wat een eigenaar in Bel zal krijgen. De commissaris of schatter vergelijkt met echte verkopen, en een strook voortuin kan anders gewaardeerd worden dan een volledig bouwperceel. Een eventuele waardevermindering van de rest van het perceel, bijvoorbeeld door een kortere oprit, komt er los van bij.

De zoekertjes van Geel staan op Geel. Panden met zware werken in de provincie staan op krotwoningen in Antwerpen. Wie zelf een perceel of woning wil aanbieden, kan dat gratis plaatsen.

Lees ook

Aziatische hoornaar in een leeg huis in Ieper. Asbest in Brussel: geen asbestattest bij verkoop. Openbare verkopen.

Bronnen: VRT NWS, 20 oktober 2026, protest tegen fietspaden in Bel (Geel) ; Vlaams Onteigeningsdecreet van 24 februari 2017, Vlaamse Codex ; Vlaanderen.be, onteigeningsvergoeding via onderhandeling ; Vlaanderen.be, onteigening door de overheid ; publieke API van levier.be, lectuur van 20 oktober 2026, 7.38 uur.