Lichte gevel van een enkelhuis in Deurne (Antwerpen), Van Notenstraat 7. Omgevingsvergunning en stedenbouw — Foto: Torsade de Pointes, CC0 (publiek domein), Wikimedia Commons. Antwerpen, district Deurne, Van Notenstraat 7: enkelhuis in Nieuwe Zakelijkheid (1932, architect Walter Van den Broeck; foto 8 juni 2013). Ter illustratie, geen te koop staand pand.

Antwerpen wijkt af van de Bouwcode: Wat controleren vóór u een huis te renoveren koopt?

Volgens Groen wijkt Antwerpen sinds de Bouwcode 2024 in een groot deel van de vergunningen af van de eigen regels. Schepen Janssens nuanceert. Op levier.be staan in de provincie Antwerpen 62 van de 198 huizen te renoveren; 86 procent heeft EPC E of F.

Beluister de samenvatting

Door levier.be

Gepubliceerd op 7 november 2026

Bijgewerkt op 7 november 2026

Een fout melden

Sinds de nieuwe Antwerpse Bouwcode van 2024 zou de stad in een groot deel van de afgeleverde omgevingsvergunningen afwijken van haar eigen regels. Dat stellen VRT NWS en HLN op vrijdag 6 november 2026, op basis van cijfers die Groen bij de stedelijke administratie opvroeg. Schepen voor Stadsontwikkeling Patrick Janssens (Vooruit) zegt dat die cijfers verkeerd worden gelezen.

Voor wie een huis te renoveren koopt in Antwerpen of de provincie, is de vraag concreet: wat staat er in de vergunning, wat zijn de voorwaarden, en wat mag u later nog verbouwen? Levier legde de berichtgeving naast de officiële Bouwcode en naast het aanbod in de provincie Antwerpen op levier.be.

Het belangrijkste

1. Groen vroeg cijfers op bij de stad over dossiers sinds de Bouwcode 2024. HLN schrijft over 2.723 van de 3.949 afgeleverde vergunningen (de krant vermeldt 78 procent; 2.723 ÷ 3.949 ≈ 69 procent). VRT NWS schrijft over 2.723 van de 3.494 (≈ 78 procent) en citeert Groen over 84 procent. De teller is dezelfde; de noemers verschillen.
2. Schepen Patrick Janssens (Vooruit) zegt dat die cijfers weergeven in hoeveel dossiers een strijdigheid werd vastgesteld, niet dat de stad systematisch een afwijking toestaat. Vaak volgen vergunningsvoorwaarden of uitsluitingen.
3. Artikel 3 van de Bouwcode Antwerpen 2024 laat gemotiveerde afwijkingen toe als het resultaat minstens gelijkwaardig is voor veiligheid, leefbaarheid, beeldkwaliteit en duurzaamheid.
4. Op levier.be stonden op 7 november 2026, tussen 7.39 en 7.40 uur (Brusselse tijd), in de provincie Antwerpen 62 van de 198 huizen te koop (31,3 procent) met een vermelding « te renoveren ». Mediane vraagprijs: 242.500 euro tegenover 369.000 euro zonder aangekondigde werken (−34 procent).
5. Van de 59 huizen te renoveren met een gekend EPC-label hebben er 51 label E of F (86,4 procent): bij aankoop geldt de renovatieplicht.

Wat zeggen Groen, VRT NWS en HLN precies?

Gemeenteraadslid Ilse van Dienderen (Groen) vroeg de cijfers op naar aanleiding van een debat over een LED-reclamebord. Volgens de steekproef van Groen op een honderdtal dossiers gaan afwijkingen vaak over gevels en schrijnwerk, fietsparkeren (39 van de 100 steekproefdossiers) en open ruimte. Bij 146 vergunningen zou zijn afgeweken van artikel 22 (minstens 20 procent van het perceel onbebouwd).

Groen vraagt een stedelijke audit per artikel van de Bouwcode. De partij wil de regels vereenvoudigen en meer focussen op klimaatdoelen. Het college onderzoekt of een aanpassing nodig is; Borsbeek heeft bijvoorbeeld nog een eigen bouwcode.

Bron (6 november 2026)	Teller	Noemer	Percentage in de tekst	Berekening Levier
HLN (cijfers Groen)	2.723	3.949	78 %	≈ 69 %
VRT NWS (cijfers Groen)	2.723	3.494	« 4 op 5 » / citaat 84 %	≈ 78 %

We herhalen de ruwe cijfers zoals gepubliceerd en laten de rekenfouten zichtbaar. Zonder het stedelijke dossier zelf is niet te zeggen welke noemer de administratie hanteert.

Hoe nuanceert de stad de cijfers?

Schepen Patrick Janssens liet schriftelijk weten aan VRT NWS dat de cijfers weergeven in hoeveel dossiers een strijdigheid in de aanvraag werd vastgesteld. Dat zegt volgens hem niets over hoe daarmee werd omgegaan. Een vastgestelde strijdigheid leidt niet automatisch tot een vergunning die van de Bouwcode afwijkt. Soms wordt een afwijking toegestaan op basis van artikel 3, gemotiveerd door de omgevingsambtenaar. In de meerderheid van de dossiers, zegt de schepen, komt er een oplossing via vergunningsvoorwaarden of door onderdelen uit de vergunning te houden.

Die nuance is belangrijk voor een koper: « er is een strijdigheid vastgesteld » is niet hetzelfde als « alles mag ». Lees de voorwaarden in de omgevingsvergunning.

Peiling

Controleert u de omgevingsvergunning vóór u een huis te renoveren koopt?

Ja, altijd via het omgevingsloket
Ik laat dat aan de notaris
Nee, ik kijk vooral naar prijs en EPC
Ik weet niet hoe

Wat zegt artikel 3 van de Bouwcode 2024?

De gemeentelijke stedenbouwkundige verordening Bouwcode (goedgekeurd 25 maart 2024, van kracht sinds 15 juli 2024) bepaalt in artikel 3 dat de vergunningverlenende overheid afwijkingen kan toestaan, onder meer bij een groot project, erfgoedwaarde, een innovatieve oplossing of een conflict met andere regelgeving. De afwijking mag alleen als de werken minstens gelijkwaardig blijven voor veiligheid, leefbaarheid, beeldkwaliteit en duurzaamheid, op het perceel én in de omgeving. De afwijking moet in de omgevingsvergunning gemotiveerd worden.

Een bouwcode regelt onder meer veiligheid, grootte, uiterlijk en duurzaamheid. Daarnaast gelden gewestelijke regels en ruimtelijke uitvoeringsplannen. Wie verbouwt na aankoop, heeft dus vaak opnieuw een omgevingsvergunning nodig.

Wat tonen de zoekertjes in de provincie Antwerpen op levier.be?

Méthode Levier: op 7 november 2026 tussen 7.39 en 7.40 uur (Brusselse tijd) lazen we alle verkoopzoekertjes op levier.be per provincie uit, zonder dubbels. We hielden de huizen en villa's over. Een huis telt als « te renoveren » als titel of beschrijving dat uitdrukkelijk vermeldt (« te renoveren », « op te knappen », « à rénover », enzovoort). Medianen gaan over vraagprijzen vanaf 20.000 euro.

Gebied (Levier, 7 november 2026)	Huizen te koop	Waarvan te renoveren	Mediaan te renoveren	Mediaan zonder aangekondigde werken	Verschil
Provincie Antwerpen	198	62 (31,3 %)	242.500 euro	369.000 euro	−34 %
Stad Antwerpen + districten	31	12 (38,7 %)
Vlaanderen (5 provincies)	940	280 (29,8 %)	220.000 euro	325.000 euro	−32 %

Van de 59 huizen te renoveren in de provincie Antwerpen met een gekend EPC-label hebben er 51 label E of F (86,4 procent). Wie zo'n woning koopt, valt onder de renovatieplicht: binnen 6 jaar minstens label D. Het gaat om vraagprijzen, niet om verkoopprijzen, en het is geen staal van de hele markt.

Casus: openbare notariële verkoop in Niel

Op levier.be staat een rijwoning te renoveren in Niel (provincie Antwerpen), bouwjaar 1919, 122 m², tuin en terras, EPC-label E, renovatieplicht van toepassing. De openbare notariële verkoop sluit op 13 november 2026 (Brusselse tijd). De vraagprijs / startprijs in het zoekertje is 75.000 euro. Het zoekertje vermeldt ook asbestmaterialen en ontbrekende documenten.

Prijs per m² (startprijs): 75.000 euro ÷ 122 m² ≈ 615 euro/m².
Mediane vraagprijs te renoveren in de provincie: 242.500 euro.
Vergunning en voorwaarden: bij een openbare notariële verkoop vraagt u het lastenboek en de bestaande omgevingsvergunningen op bij de notaris. Gaat u later verbouwen (gevel, volume, open ruimte), dan toetst de stad opnieuw aan de Bouwcode — met of zonder afwijking via artikel 3.

Dit is geen schatting van de uiteindelijke koopsom. Bij een openbare verkoop kan de prijs stijgen, en de renovatiekosten (EPC E → D) zitten niet in de startprijs.

Wat controleren vóór u biedt op een huis te renoveren in Antwerpen?

1. Omgevingsvergunning en voorwaarden. Vraag na welke vergunning loopt, of er voorwaarden of uitsluitingen zijn, en of er een gemotiveerde afwijking op de Bouwcode is toegestaan. 2. Wat u zelf nog wilt verbouwen. Gevelkleur, schrijnwerk, fietsenstalling, open ruimte: precies de punten die in de steekproef van Groen vaak terugkomen. Plan uw dossier vroeg. 3. EPC en renovatieplicht. Label E of F betekent verplicht renoveren tot minstens D binnen 6 jaar. Lees het volledige EPC, niet alleen de letter. Zie onze gids renovatieplicht. 4. Lastenboek bij openbare notariële verkoop. Asbest, bodem, erfdienstbaarheden en openstaande gebreken staan daar vaak preciezer dan in de aankondiging.

Lees ook

Bronnen: VRT NWS, « Antwerpenaar moet zich niet aan bouwcode houden… », 6 november 2026 ; HLN, « Antwerpen wijkt in 78% van bouwvergunningen af… », 6 november 2026 ; Stad Antwerpen, Bouwcode 2024, artikel 3 Afwijkingsmogelijkheid (geraadpleegd op 7 november 2026) ; Vlaanderen.be, renovatieplicht ; zoekertjes Levier, huizen te koop provincie Antwerpen (7 november 2026, 7.39–7.40 uur).

Redactie Levier. Dit artikel vat persberichten en officiële teksten samen, aangevuld met zoekertjes op levier.be; het is geen juridisch advies en geen schatting. De prijzen zijn vraagprijzen of startprijzen.