Ouderlijk huis geërfd: Hoeveel erfbelasting betaalt u, en wanneer moet u renoveren?
Erven twee kinderen een Vlaams huis van 285.000 euro, dan betaalt elk 9.825 euro erfbelasting. Een uitkoop kost 7.125 euro verdeelrecht en kan een renovatieplicht meebrengen. De regels, de termijnen en het aandeel huizen met EPC E of F op levier.be (59,8 %).
Beluister de samenvatting
Door levier.be
Gepubliceerd op
Bijgewerkt op
Ruim één op de drie Vlamingen praat niet over wie later zijn woning, spaargeld of digitale leven erft, bleek zaterdag uit een bevraging van HLN en VTM. Rond Allerheiligen komt de vraag in veel families toch op tafel. En bij de meeste erfenissen is het ouderlijk huis het grootste stuk.
Wie dat huis met broers of zussen erft, krijgt drie rekeningen: de erfbelasting, eventueel het verdeelrecht als één erfgenaam de anderen uitkoopt, en soms een verplichte renovatie. We rekenden een gewoon Vlaams huis door, op basis van de tarieven van de Vlaamse Belastingdienst en de vraagprijzen op levier.be.
Kerncijfers
| Cijfer | Waarde | Bron en datum |
|---|---|---|
| Erfbelasting rechte lijn, schijf tot 50.000 euro | 3 % | Vlaamse Belastingdienst, tarief 2026 |
| Schijf 50.000 tot 250.000 euro | 9 % | Idem |
| Schijf boven 250.000 euro | 27 % | Idem |
| Verdeelrecht bij uitkoop | 2,5 % | Vlaamse Belastingdienst, 2026 |
| Termijn aangifte van nalatenschap (overlijden in België) | 4 maanden | Vlaamse Belastingdienst |
| Mediane vraagprijs huis in Vlaanderen | 285.000 euro (904 huizen) | Levier, 1 november 2026 |
| Huizen met EPC E of F (gekend label) | 223 van 373 (59,8 %) | Levier, 1 november 2026 |
Hoeveel erfbelasting betalen kinderen op het ouderlijk huis?
Het algemeen tarief in de erfbelasting geldt voor kinderen, ouders en partners. Het wordt per erfgenaam berekend, en apart op roerende goederen (zoals spaargeld) en onroerende goederen (zoals het huis). Elk kind begint dus opnieuw bij de laagste schijf.
Rekenvoorbeeld: de laatste ouder overlijdt en laat een huis na met een waarde van 285.000 euro, de mediane vraagprijs van een huis in Vlaanderen op levier.be. Twee kinderen erven elk de helft, 142.500 euro.
| Schijf | Tarief | Belasting per kind |
|---|---|---|
| 0 tot 50.000 euro | 3 % | 1.500 euro |
| 50.000 tot 142.500 euro | 9 % | 8.325 euro |
| Totaal per kind | 9.825 euro | |
| Totaal voor twee kinderen | 19.650 euro |
Rekenvoorbeeld Levier. Het spaargeld en andere roerende goederen worden apart belast. Verminderingen (bijvoorbeeld voor kinderen jonger dan 21) zijn niet meegerekend.
Overlijdt eerst één ouder, dan is de langstlevende partner vrijgesteld van erfbelasting op de gezinswoning. Voor wie feitelijk samenwoont, geldt die vrijstelling pas na drie jaar ononderbroken samenwonen. Daarom komt de rekening voor de kinderen meestal bij het tweede overlijden.
Peiling
Hebt u met uw familie al over de erfenis gepraat?
- Ja, alles is geregeld
- Een beetje
- Nee, nog niet
- Ik ben net erfgenaam geworden
Wanneer moet u aangifte doen en betalen?
De erfgenamen dienen de aangifte van nalatenschap in binnen vier maanden na het overlijden in België (vijf maanden binnen de Europese Economische Ruimte, zes daarbuiten). Het aanslagbiljet volgt normaal binnen drie maanden. Daarna heeft u in principe twee maanden om te betalen; wie te laat betaalt, krijgt nalatigheidsinteresten.
Voor een gezin dat het huis niet meteen wil verkopen, betekent dat: binnen zowat negen maanden na het overlijden moet er bijna 20.000 euro klaarliggen.
Wat kost het als één kind de anderen uitkoopt?
Blijven de twee kinderen samen eigenaar, dan betaalt niemand extra. Wil één kind het huis houden en de ander uitkopen, dan stopt de onverdeeldheid. Daarop staat het verdeelrecht van 2,5 %. Wanneer de onverdeeldheid volledig ophoudt, wordt het berekend op de volle waarde van het goed, niet alleen op het deel dat u overneemt.
In ons voorbeeld: 2,5 % van 285.000 euro is 7.125 euro, bovenop de 142.500 euro voor het aandeel van broer of zus en de notariskosten. Verkopen de kinderen het huis samen aan een derde, dan is er geen verdeelrecht: de koper betaalt dan verkooprecht.
Moet u een geërfd huis met EPC E of F renoveren?
Volgens Vlaanderen.be geldt de renovatieplicht voor elke woning die sinds 2023 met label E of F van eigenaar verandert: binnen zes jaar na de akte moet ze minstens label D halen. Die termijn werd van vijf naar zes jaar verlengd, ook voor lopende dossiers.
| Situatie | Renovatieplicht? |
|---|---|
| Kinderen erven het huis | Nee. Liep er al een plicht bij de ouder, dan geldt die verder binnen de resterende termijn |
| Eén kind koopt de anderen uit en woonde er al, en blijft er wonen | Nee |
| Eén kind koopt de anderen uit maar woont er niet | Ja, label D binnen zes jaar |
| De kinderen verkopen aan een derde | Ja, voor de koper |
En dat raakt veel huizen. Methode Levier: op 1 november 2026 om 07.48 uur (Brusselse tijd) lazen we de 916 huizen te koop in Vlaanderen op levier.be. Bij 373 is het EPC-label gekend; 223 daarvan (59,8 %) hebben label E of F. Per provincie loopt dat op van 56,0 % in West-Vlaanderen tot 67,4 % in Limburg.
| Provincie | Huizen met gekend label | Label E of F | Mediane vraagprijs |
|---|---|---|---|
| Antwerpen | 83 | 59,0 % | 320.000 euro |
| Oost-Vlaanderen | 113 | 57,5 % | 282.500 euro |
| West-Vlaanderen | 84 | 56,0 % | 289.000 euro |
| Vlaams-Brabant | 47 | 66,0 % | 269.000 euro |
| Limburg | 46 | 67,4 % | 249.500 euro |
Wat doet u best na het overlijden?
- Vraag een EPC aan als het huis er nog geen heeft. Het label bepaalt mee de waarde, en of een uitkoop of verkoop een renovatieplicht meebrengt.
- Laat het huis schatten vóór de aangifte. De waarde in de aangifte is de basis voor de erfbelasting.
- Reken de drie scenario's door: samen houden, uitkopen (verdeelrecht en eventueel renovatie) of verkopen.
- Bespreek het nu al. De Vlaamse Regering kondigde een hervorming van de erfbelasting aan in het regeerakkoord, maar er is nog geen nieuw tarief beslist. De cijfers hierboven gelden vandaag.
Lees ook
- Een miljoen Vlaamse appartementen en huizen te renoveren
- Verkooprecht naar 3 %: wat betekent dat voor kopers?
- De renovatieverplichting uitgelegd
Bronnen: HLN, 31 oktober 2026; Vlaamse Belastingdienst, algemeen tarief erfbelasting; indieningstermijn aangifte van nalatenschap; aanslagbiljet en betaling; vrijstelling gezinswoning langstlevende partner; verdeelrecht en belastbare grondslag; Vlaanderen.be, renovatieverplichting voor residentiële gebouwen; zoekertjes Levier (1 november 2026).
Redactie Levier. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch of fiscaal advies.