Vernatting De Vennen in Balen: Hoe controleert u of uw woning overstromingsgevoelig is?

Bijna 300 bewoners maken bezwaar tegen het natuurbeheerplan De Vennen in Balen, dat 102 grachten wil dempen of verondiepen. Wat de P- en G-score van een woning meten (en dat grondwater er niet in zit), hoe vaak ze in de zoekertjes staan, en een rekenvoorbeeld voor een duplex van 195.000 euro.

Door levier.be

Gepubliceerd op 1 november 2026

Bijgewerkt op 1 november 2026

Een fout melden

Bijna 300 bewoners, eigenaars en landbouwers uit Balen en omgeving hebben bezwaar ingediend tegen het nieuwe natuurbeheerplan voor De Vennen, meldde VRT NWS zaterdag. Het plan van Natuurpunt Beheer wil de vallei van de Grote Nete natter maken. De ondertekenaars vrezen water in kelders en tuinen, en vragen het Agentschap Natuur en Bos (ANB) om het plan in zijn huidige vorm niet goed te keuren.

Wie in de Netevallei een huis bezit of wil kopen, stelt zich één vraag: hoe weet ik of mijn woning risico loopt? Vlaanderen geeft elk perceel en elk gebouw een overstromingsscore. We legden uit wat die score wel en niet meet, en telden hoe vaak ze in de zoekertjes op levier.be staat.

Kerncijfers

Wat wil Natuurpunt in De Vennen veranderen?

De Vennen is een natuurgebied in de vallei van de Grote Nete, deel van het Grote Netewoud. Natuurpunt Beheer vraagt een wijziging en uitbreiding van het bestaande natuurbeheerplan. Volgens het bezwaarschrift dat de omwonenden aan ANB stuurden, gaat het om drie soorten eenmalige werken: 102 grachten over 9,7 kilometer dempen of verondiepen, ongeveer 3 hectare recreatievijvers dempen, en op 11 plaatsen oeverwallen afgraven. Het doel is het grondwater te laten stijgen, zodat er vooral broekbos kan ontstaan.

De publieke consultatie liep van eind september tot eind oktober 2026. ANB beoordeelt nu de bezwaren. Het agentschap keurt natuurbeheerplannen goed, eventueel met wijzigingen of voorwaarden (ANB, natuurbeheerplannen).

Wat vragen de bewoners precies?

De ondertekenaars zeggen niet tegen natuur te zijn. Ze vragen eerst een onderzoek naar de gevolgen voor woningen, tuinen en landbouwgrond, een lijst van de grachten die water van woningen afvoeren, meetpunten aan de bewoonde rand, een gefaseerde uitvoering en een regeling voor wie schade lijdt. Volgens hen hebben sommige bewoners nu al water in de kelder, en zijn sommige weides maar een deel van het jaar bruikbaar.

Wat zegt de overstromingsscore van een woning?

Sinds de informatieplicht moeten eigenaar en vastgoedmakelaar bij verkoop, of bij verhuur voor meer dan negen jaar, de overstromingsgevoeligheid melden. Dat moet in elke publiciteit (immowebsites, advertenties, zoekertjes) en in een waterparagraaf in de akte.

Volgens de Vlaamse Milieumaatschappij krijgt elk perceel een P-score en elk gebouw een G-score, van A tot D. De score combineert drie bronnen: overstroming door intense neerslag, vanuit waterlopen en vanuit de zee. De meest kritieke bron bepaalt de eindscore. A betekent dat er geen overstroming gemodelleerd is, D de hoogste kans.

Belangrijk voor Balen: de score meet geen grondwater. Een vallei die bewust natter wordt gemaakt, kan kelders of tuinen vochtiger maken zonder dat de P- of G-score verandert. Wie twijfelt, raadpleegt daarom ook de grondwatermetingen in de Databank Ondergrond Vlaanderen.

Hoe vaak staat de score in de zoekertjes?

Methode Levier: op 1 november 2026 tussen 07.47 en 07.48 uur (Brusselse tijd) lazen we de 3.888 verkoopzoekertjes op levier.be. We hielden de 1.746 Vlaamse zoekertjes over en telden die met een P-score in de gegevens of een vermelding van perceelscore, gebouwscore, watertoets of overstromingsgevoeligheid in de tekst. Notariële verkopen en verkopen bij insolventie publiceren vaak korte teksten, dus dit is een minimum.

Bij de 177 woningen met een gekende P-score is de verdeling: A 104 (58,8 %), B 26 (14,7 %), C 16 (9,0 %), D 31 (17,5 %). Voor het gebouw zelf (G-score) haalt 20 van de 177 woningen score D (11,3 %). In de Kempen (postcodes 2200 tot 2499, plus Beringen, Leopoldsburg, Lommel en Hechtel-Eksel) staan 269 zoekertjes, waarvan 44 met P-score; 10 daarvan hebben score D.

Wat betekent dat voor een koper in Balen?

Rekenvoorbeeld: een duplexappartement met garage in het centrum van Balen staat te koop voor 195.000 euro, met EPC-label B. Het zoekertje vermeldt P-score D en G-score D: zowel het perceel als het gebouw vallen in de hoogste klasse. Koopt u het als enige eigen woning, dan betaalt u 2 % verkooprecht, of 3.900 euro. De Vlaamse Regering wil dat tarief vanaf 1 januari 2027 optrekken naar 3 %, wat 5.850 euro zou betekenen. Met label B is er geen renovatieverplichting.

Wat u wel doet vóór een bod:

• Download het overstromingsrapport van het adres via Waterinfo. Het is gratis en toont welke bron de score bepaalt.
• Vraag naar de kelder en naar eerdere waterschade. Een G-score D zegt niets over de manier waarop het gebouw beschermd is.
• Ging de eigenaar al aan de slag? Na beschermingswerken kan een erkende deskundige de P- en G-score op kosten van de eigenaar actualiseren.
• Volg het dossier De Vennen: welke grachten blijven open, en waar komen meetpunten? Dat bepaalt mee hoe nat de rand van de vallei wordt.

Lees ook

• Kasterlee: wat kosten 814 opcentiemen u aan onroerende voorheffing?
• Huis kopen met EPC F: wat moet u weten?
• Renovatieverplichting: de regels

Bronnen: VRT NWS, 31 oktober 2026; Bezwaarschrift natuurbeheerplan De Vennen, NBP-AN-20-0215; Agentschap Natuur en Bos, natuurbeheerplannen; Vlaanderen.be, informatieplicht overstromingsgevoeligheid; VMM, overstromingsscore van percelen en gebouwen; Waterinfo, informatieplicht; Vlaanderen.be, verkooprecht enige eigen woning; zoekertjes Levier (1 november 2026).

Redactie Levier. Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch advies.